نام گذاري

آنچه روز دانشجو را در تقويم مناسبت هاي انقلاب اسلامي به فراموشي نسپرده، ريشه هاي عميق اين نام گذاري است؛

رژيم پهلوي پس از کودتاي 28 مرداد 1332، خود را بيش از پيش نيازمند آغوش گرم  آمريکا مي ديد. در ادامه اين روند، سفر نيکسون، معاون رئيس جمهور وقت  آمريکا به ايران در هفده آذر 1332برنامه ريزي شد. تظاهرات دانشجويان دانشگاه تهران، به عنوان اعتراض به اين سفر، از روز چهاردهم آذر آغاز گرديد. در گرماگرم غارت سرمايه هاي ملي، فرهنگي، مادي و مذهبي از سوي  آمريکاييان، چه کساني جز فرزندان فرهيخته ايران مي توانستند اين آگاهي را به ملت خود اعلام دارند؟

در روز هفده آذر، هم زمان با ورود نيکسون به تهران، تمام دانشگاه هاي پايتخت در اعتصاب کامل به سر مي بردند. وقتي نيکسون براي دريافت دکتراي افتخاري حقوق در دانشکده حقوق و علوم سياسي دانشگاه تهران حاضر شد، يکي از مطبوعات در سرمقاله خود با عنوان «سه قطره خون» اين گونه نوشت: «آقاي نيکسون! وجود شما آن قدر گرامي و عزيز بود که در قدوم شما، سه نفر از بهترين جوانان اين کشور، يعني دانشجويان دانشگاه را قرباني کردند».

خون سه جوان آزادي خواه ايراني است که نام دانشجو را در شانزدهم آذرماه هر سال بر خاطرها تلنگر مي زند.

ايستاده ام چو شمع، مترسان ز آتشم

دکتر علي شريعتي، در توصيف سه شهيد دانشجوي رويداد 16 آذر 1332 مي نويسد: «اگر اجباري که به زنده ماندن دارم نبود، خود را در برابر دانشگاه آتش مي زدم؛ همان جايي که 22 سال پيش، «آذر» مان در آتش بيداد سوخت. او را در پيش پاي «نيکسون» قرباني کردند. اين سه يار دبستاني که هنوز مدرسه را ترک نگفته اند، هنوز از تحصيلشان فراغت نيافته اند، نخواستند همچون ديگران کوپن ناني بگيرند و از پشت ميز دانشگاه، به پشت پاچال بازار بروند و سر در آخور خويش فرو برند. از آن سال، چندين دوره آمدند و کارشان را تمام کردند و رفتند، اما اين سه تن ماندند تا هر که را مي آيد، بياموزند، هر که را مي رود، سفارش کنند. آنها هرگز نمي روند، هميشه خواهند ماند، آنها شهيدند. اين «سه قطره خون» که بر چهره دانشگاه ما، همچنان تازه و گرم است. کاشکي مي توانستم اين سه آذر اهورايي را ب