به گزارش خبرنگار روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دکتر نادر توکلی در همایش علمی تخصصی پیشگیری از خودکشی ضمن تأکید بر اهمیت مسئولیت مشترک همگانی در قبال حفظ جان انسان‌ها، اظهار کرد: موضوع خودکشی نباید صرفاً به عنوان یک عدد در آمارها نگاه شود. هر مورد خودکشی، داستانی از رنج، یک زندگی، یک خانواده و یک ارتباط انسانی است که در صورت شناسایی به‌موقع، دسترسی آسان به حمایت‌های اجتماعی و عملکرد صحیح نظام‌های حمایتی، قابل پیشگیری است.

وی ادامه داد: پیشگیری از خودکشی نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در سطوح فردی، شناسایی خط قرمزها در سطح خانواده، جامعه و نظام‌های سیاست‌گذاری است و این مسئولیت، فراتر از حوزه تخصصی روان‌شناسان یا پزشکان، یک وظیفه همگانی است که باید به صورت قرارگاهی و جدی دنبال شود.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌های علوم پزشکی گفت: دانشگاه صرفاً متولی آموزش نیست و باید ظرفیت علمی خود را به کار بگیرد تا شکاف موجود میان دانش، سیاست، پژوهش و اجرا را پر کند.

وی یادآور شد: اگر دانشگاه تنها به تولید مقاله بسنده کند و نتواند این دانش را به سیاست و برنامه عملیاتی تبدیل کند، به رسالت خود عمل نکرده است. در همین راستا، در استان تهران با همکاری شخص استاندار و مقام عالی وزارت بهداشت، کمیته سلامت و امنیت غذایی شهر تهران با نگاهی فراتر از اقدامات جزیره‌ای، بر ایجاد همکاری مستمر و مبتنی بر شواهد تمرکز کرده است. این شبکه ارتباطی که طی یک سال گذشته شکل گرفته، نهادهای متعددی از جمله نظام سلامت، بهزیستی، آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها، دستگاه‌های اجتماعی، سازمان پزشکی قانونی، اورژانس، نهادها و قوه قضاییه را درگیر کرده است.

توکلی با تأکید بر اینکه اقدامات صورت‌گرفته در این قرارگاه، حاصل ظرفیت‌های درون‌دانشگاهی و بدون حمایت مالی از سازمان‌های بیرونی بوده است، گفت: این امر پیامی روشن دارد مبنی بر اینکه یک دانشگاه می‌تواند با جدی گرفتن یک مسئله، ظرفیت‌های خود را برای حل آن بسیج کند. با این حال مسیر پیشگیری بدون حمایت دولت و جامعه علمی کامل نخواهد بود. این اقدامات شامل برگزاری نشست‌های تخصصی، تولید محتوای آموزشی و تدوین مسیرهای ارتباطی بوده است، هرچند مسیر هماهنگی بین ساختارها و منابع مختلف دستگاه‌های اجرایی دشوار است، اما مسئله پیشگیری از خودکشی از اولویت‌های حیاتی محسوب می‌شود.

وی به معرفی پلتفرم ملی «فانوس» پرداخت و گفت: این پلتفرم گامی در جهت عبور از تولید محتوا به سمت دسترسی بیشتر به دانش و اطلاعات معتبر بوده و شامل اطلاعات معتبر درباره نشانه‌های هشدار، نحوه کمک گرفتن، برنامه‌های ایمنی برای افراد در معرض خطر، و همچنین ابزارهایی برای متخصصان از جمله راهنماهای بالینی، پروتکل‌های درمانی و ابزارهای ارزیابی است. فلسفه پشت این پلتفرم، ایجاد مسیر ارتباطی روشن میان مردم، متخصصین و سیاست‌گذاران است. شعار این همایش، سیاست‌گذاری تا اقدام انتخاب شده است، چرا که چالش اصلی در این حوزه، شکاف موجود میان دستورالعمل‌ها و مرحله اجرا و پایش مداوم برنامه‌هاست.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به اقدامات درون‌دانشگاهی گفت: کمیته سلامت روان به طور فعال در حوزه‌های کارکنان، اساتید و دانشجویان عمل می‌کند و تمامی دانشجویان ورودی به شکل محرمانه مورد ارزیابی قرار می‌گیرند تا افراد در معرض خطر شناسایی و پیگیری شوند.

وی یادآور شد: در دو سال اخیر، هیچ مورد خودکشی موفقی در دانشگاه رخ نداده که این امر نشان‌دهنده اثربخشی پازل کامل عوامل مداخله‌گر در دانشگاه است. همچنین انجمن علمی پیشگیری از خودکشی با استقلال هویتی و حرفه‌ای در فضای دانشگاه مستقر شده تا با رویکردی علمی و سیستماتیک به این مسئله بپردازد.

توکلی خاطرنشان کرد: تمامی موارد مراجعات خودکشی به اورژانس‌های بیمارستانی به صورت ۲۴ ساعته و آنلاین مخابره و پیگیری‌های لازم، از جمله تماس با خانواده‌ها، انجام می‌شود. امیدواریم با راه‌اندازی پلتفرم «فانوس» و تداوم فعالیت‌های این قرارگاه در تهران، مسیر سیاست‌گذاری تا اقدام در حوزه پیشگیری از خودکشی با جدیت و کارآمدی بیشتری هموار شود.